Moet de bedrijfsarts ook toegankelijk worden voor zzp’ers?

Arbeidsgerelateerde medische zorg zou voor iedereen toegankelijk moeten zijn, ook voor zzp’ers, mantelzorgers en vrijwilligers. Daarvoor pleiten zzp-organisaties. Zij willen dat ook deze groepen zich eens in de zoveel tijd kunnen laten onderzoeken op werkgerelateerde klachten. Op die manier moet voorkomen worden dat zij arbeidsongeschikt raken, laat Maarten Post, voorzitter van ZZP Nederland weten. (Trouw, 2020)

 

Voor werknemers in loondienst is werkgerelateerde zorg standaard geregeld. Een werkgever is verplicht om vaste werknemers aan te sluiten bij een arbodienst of een bedrijfsarts. Voor zelfstandigen geldt dat niet. Zij zijn niet gerelateerd aan een bedrijf, en dus verantwoordelijk voor hun eigen gezond- en veiligheid. Zij hebben ook geen toegang tot een bedrijfsarts.

 

Preventie
Volgens Hugo-Jan Ruts, hoofdredacteur van kennisplatform ZiPconomy zou het niet gek zijn om arboartsen beschikbaar te stellen voor zzp’ers: “Preventie van klachten is altijd beter dan achteraf behandelen en zelfstandigen weten niet altijd alles over gezond en veilig werken”

 

De KNMG (Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst) presenteerde in juni 2018 ‘Zorg die werkt’, een visiedocument over de toekomst van arbeidsgerelateerde medische zorg. Het is een reactie op de ontwikkeling van verzorgingsstaat naar participatiemaatschappij, een meer participatiegerichte definitie van gezondheid en de toename van het aantal zzp’ers. Naast adviezen over meer aandacht voor de factor arbeid, preventie en betere samenwerking met specialisten arbeid en gezondheid (bedrijfsarts en verzekeringsarts) zou arbeidsgerelateerde medische zorg voor iedereen toegankelijk moeten zijn, ook voor mensen die niet in loondienst werken. (NVAB, 2020)

 

Dat is ook niet zo gek zegt hij. “Bij arbeidsklachten denken we vaak aan bouwvakkers en schilders met rugklachten of zelfs een gebroken been. Maar de helft van alle zzp’ers in Nederland is hoogopgeleid, en een groot deel daarvan doet kantoorwerk. De werkgerelateerde klachten die daarbij horen zijn vaak veel minder duidelijk”.

 

Uit het onderzoek ‘Busyness around the Business’ van de Erasmus Universiteit, blijkt dat veel zelfstandig ondernemers last hebben van stressklachten, risico’s daarvan voor de gezondheid worden vaak onderschat. Zzp’ers houden ook eerder hun mond over klachten die ze tijdens het werk hebben opgelopen, zegt Maarten Post. “Ze zetten de tanden op elkaar en bijten door, omdat ze geen opdrachten willen verliezen. Door langere tijd met klachten rond te lopen kunnen mensen uiteindelijk uit de running raken.”

 

Bezoek aan de bedrijfsarts opnemen in zorgverzekering
Volgens de KNMG zal een betere preventie een belangrijke besparing opleveren van de zorgkosten. Daarom vindt de artsenorganisatie dat het werk van de arbeidsarts door de overheid gefinancierd moet worden. Volgens Stichting ZZP Nederland moet de toegang tot de arbeidsarts drempelloos zijn, ook in financieel opzicht. Zelfstandigen kunnen dan bij een arbeidsarts terecht die werkgerelateerde klachten eerder kan signaleren om zo langdurige arbeidsongeschiktheid te voorkomen. Nu moeten zzp’ers met hun klachten nog naar de huisarts, die vaak niet getraind is in het herkennen van werkgerelateerde klachten. Een bedrijfsarts heeft veel meer kennis over werkgebonden factoren dan een huisarts. Bijvoorbeeld over de eigenschappen van stoffen waarmee gewerkt wordt, maar ook welke hulpmiddelen in een branche toegepast kunnen worden.”

 

Maarten Post pleit er dan ook voor dat een bezoek aan een bedrijfsarts wordt betaald door het in de algemene zorgverzekering op te nemen, net als een huisartsbezoek. Het is dan aan de overheid om een netwerk van regionale bedrijfsartsen te organiseren. Dat kan door bij een aantal huisartsenposten in iedere regio een arboarts onder te brengen.

 

Zowel Stichting ZZP Nederland en de KNMG benadrukken dat de bedrijfsarts een belangrijke stap zou zijn in de richting van een effectieve en efficiënte afdekking van het arbeidsongeschiktheidsrisico voor zelfstandigen.